Nu na mijn stageperiode ben ik op zoek naar bezigheden. Om weer even in te komen ben ik simpel begonnen met een fotomanipulatie en heb ik een foto van mezelf gekozen daarvoor.

Zie hier  het resultaat!

Manga Me

Me

Hij is nu toegankelijk voor iedereen, te lezen op:

http://elinevanhooff.nl/afstuderen/scriptie.html

Veel leesplezier!

Mocht je dit nog niet gedaan hebben, maak alsjeblieft nog even tijd om de volgende enquete in te vullen. Bedankt!

http://www.thesistools.com/web/?id=259122

Deze enquete loop omdat er vanuit mijn vraagstelling antwoord gekregen moet worden op waarom de consument in de boekhandel komt. Het gaat uiteindelijk om boekhandel-klant participatie, een dialoog tussen de twee. Vanuit het segment is gebleken uit het gesprek dat dat zeker wel gewenst is, dus nu moet bekeken worden vanuit de klant waarom en op welke manier. Daarom heb ik ook gevraagd aan de boekhandel om mijn enquete te delen met zoveel mogelijk mensen en daar vraag ik dat ook aan u!

Oproep aan alle boekenlezers en vooral ook de niet-boekenlezers!

Heb je mijn enquete al al ingevuld? Superbedankt! Ik heb zoveel mogelijk respondenten nodig, dus als je hem zou willen sharen/doorsturen/naar al je vrienden mailen, heel graag!

Mocht je dit nog niet gedaan hebben, maak alsjeblieft nog even tijd om de volgende enquete in te vullen. Bedankt!

http://www.thesistools.com/web/?id=259122

______________________________________________________________

Ik heb niet braaf mijn weekverslag bijgehouden en daarvoor mijn excuses. Ik moest echter vaart maken en had weinig tijd voor verslagen tussendoor.

De afgelopen weken ben ik bezig geweest met het structureren van de verzamelde gegevens. Na de feedback van Suzanne op mijn opzet te hebben verwerkt zat ik nog te dubben tussen het segment muziek cd’s en boeken. Ik zag in beiden een uitdaging en was bezig met ze beiden uit te werken wat eigenlijk teveel werk was. Doordat Selexyz heel veel in het nieuws is geweest vorige week heb ik er uiteindelijk besloten om voor het boekensegment te gaan.

Ik heb verschillende boekhandels aangeschreven in de omgeving om een gesprek aan te gaan waarin de participatie vanuit de boekhandel gewenst is. De boekhandels bleken echter weinig tijd te hebben, al heeft de Slegte deze week mijn vragenlijst ontvangen en krijg ik deze maandag terug. Boekhandel de Ganzenveer in Helmond was echter beschikbaar voor een diepgaander gesprek en deze is gecommuniceerd en hier en daar nog per mail aangevuld. Echter zijn twee boekhandels niet genoeg en ga ik maandag op pad naar de verschillende boekhandels in Eindhoven voor korte vragen.

Nu ben ik aan het kijken naar de doelgroep. In overleg heb ik gekozen voor een kwantitatieve steekproef omdat er vanuit mijn vraagstelling antwoord gekregen moet worden op waarom de consument in de boekhandel komt. Het gaat uiteindelijk om boekhandel-klant participatie, een dialoog tussen de twee. Vanuit het segment is gebleken uit het gesprek met Hans van Gennep zeker, dus nu moet bekeken worden vanuit de klant waarom en op welke manier. Daarom heb ik ook gevraagd aan de boekhandel om mijn enquete te delen met zoveel mogelijk mensen.

Vandaag wilde ik een rapportage over de verschillende boekhandels die ik heb vergeleken af hebben. Dit is helaas niet gelukt door een te grote opdracht van Intrige, waardoor ik heb besloten maandag thuis te gaan werken zodat ik niet beschikbaar ben voor dat soort opdrachten. Ondertussen heb ik wel alvast mijn enquete uitgezet zodat ik zo snel mogelijk mijn doelgroepanalyse kan uitwerken.

Terwijl ik aan het wachten was op reacties vanuit de boekhandels ben ik gaan kijken naar de technologische ontwikkelingen en daar alvast een opzet voor een rapportage voor gemaakt.

Druk dus, alles door elkaar. Maar met behulp van een deelvragen-overzicht behoud ik mijn structuur.

Deze week ging ik verder aan de slag met mijn onderzoeksvraag. Ik ben me in gaan lezen in de verschillende onderwerpen binnen mijn onderzoeksvraag om zo specifieker te krijgen waar mijn stagebedrijf naar op zoek is tot ik reactie van Suzanne zou krijgen op mijn opzet.

Een ding was al duidelijk: er moet onderzocht worden op welke manier er online onderwerpen gemonitord moeten worden. Mijn stagebegeleider was tijdens zijn social media club bijeenkomst in gesprek geraakt met een mederwerker van ‘het reizend circus) die momenteel ‘Engagor’ aan het promoten zijn. Rob van Oostdam kwam daarom op bezoek en tijdens het gesprek is er al duidelijk geworden wat alle voordelen van Engagor zijn.

Over een week gaat er een campagne van start waarvoor Engagor waarschijnlijk ingezet gaat worden. Daarom ben ik dit programma dieper gaan bekijken en gaan vergelijken met andere CRM systemen (coosto, finchline, radian6 en nimble). Ik heb bekeken waarvoor die inzetbaar zou zijn voor de campagne die gaat lopen. Dit is een campagne is voor Ajilon van Adecco, de campagne voor de TTP Talentprijs waarvoor mijn mede-stagiaire de website aan het ontwikkelen is. Hier heb ik me ook voor ingelezen en gedocumenteerd.

Donderdag kreeg ik reactie van Suzanne en al die punten heb ik aangepast en naar mijn stagebegeleider gestuurd voor nog meer feedback. Hierna hoop ik mijn PID te kunnen gaan schrijven.

Deze eerste week heb ik me gefocust op de onderzoeksvraag, want deze was ondanks dat hij in eerste instantie goed was gekeurd nog heel erg vaag. Ik heb menig uurtje met Ariën gefilosofeerd en geïnventariseerd waar Intrige bij klanten tegenaan liep en wat volgens Ariën de huidige problemen waren binnen de communicatiestrategie. Ook van mijn assessor kreeg ik te horen dat de vraag niet goed was, gelukkig hadden we de feedback die hij gaf al meegenomen in onze gesprekken en waren we dus al de goede kant op aan het gaan.

Mijn onderzoeksvraag is dus vaag, want we willen ons niet teveel focussen op alleen klanten van Intrige, maar ook op globale veranderingen binnen de communicatiestrategie. Daarom heb ik de onderzoeksvraag genomen en gespecificeerd waar het kon met behulp van de situatieschets. Elke keer als ik dacht dat ik er bijna was, klopte ik aan bij mijn stagebegeleider en dachten we samen na over welke richting het verder op kon. Daarbij bleef Ariën ook vragen naar op welke manier het voor mij interessant bleef en in hoeverre het aansloot bij de wensen van school.

Twintig procent van mijn tijd bij Intrige wilde ik ook meehelpen aan lopende projecten. Dit om mijn hoofd uit mijn onderzoek te halen zodat ik er daarna met en frisse blik weer naar kon kijken. Daarom heb ik de aanpassingen voor de website van Limoncello di Fiorito doorgevoerd. Dit waren wat CSS aanpassingen en het toevoegen van wat JavaScript voor scrollbare items.

Op donderdag moest ik even langs school voor de uitzwaaibijeenkomst waardoor er duidelijk werd op welke momenten tijdens mijn stageperiode vanuit school dingen van me werden verwacht. Na de uitzwaaibijeenkomst ben ik weer terug naar het stagebureau gegaan om de feedback van Suzanne op te nemen in mijn onderzoeksopzet en de onderzoeksvraag weer bij te stellen in overleg met mijn stagebegeleider. Deze is daarna richting Suzanne gegaan voor feedback, die ik zeker nog wel kan gebruiken.

Mijn eerste indruk is dat ik een plekje heb om rustig te werken, waar ik vragen kan stellen en iemand die me aanspoort na te denken. Dit heeft als gevolg dat ik assertief zal moeten zijn om mijn stage te voltooien, wat er goed is want dat is één van de punten waar ik aan wilde werken.

Tegenwoordig moet alles mooi zijn. Prettig om naar te kijken, oogstrelend. Laatst nam ik deel aan een smaaktest van Sinas en een eerste vraag van de tekst was: “wat vind je van de kleur?”. Ik moest mijn definitie van het woord smaaktest in mijn hoofd even verfijnen. Smaak heeft niet alleen te maken met de letterlijke smaak van een voorwerp, hoe het proeft, maar ook de persoonlijke smaak, de voorkeur. En dat is een eeuwenoud struikelblok, niet alleen binnen de kunst, maar in alle aspecten binnen ons dagelijks leven. Want wanneer is iets wat we bekijken mooi?

Bij dagelijkse gebruiksvoorwerpen heeft de vormgeving een hoge prioriteit gekregen. De manier waarop een product is vormgegeven bepaalt de verkoopcijfers van dat product. Apple was altijd al een grote naam geweest in de electronica-markt, maar sinds de introductie van de iMac in 1998, toen Apple meer aandacht ging besteden aan het design, is de naamsbekendheid omhoog gegaan en zijn de verkoopcijfers drastisch gestegen¹. Dit zal gedeeltelijk toegeschreven worden aan dat de Apple-producten aanspraken vanwege hoe ze eruit zagen. De klanten vonden het mooi. Echter is zoals ik al zei smaak persoonlijk, niet iedereen heeft dezelfde smaak, dus moet de vormgever daar ook rekening mee houden. Zijn er dan vaste stramienen en richtlijnen voor schoonheid?

Binnen de designwereld zijn er duidelijke trends van vormgeving. De Wordart vormgeving van de jaren negentig, met waarbij geheel verschillende typografieën door elkaar werden gebruikt en grote vlakken met een felle kleur of een opvallende gradiënt² steekt erg af tegen de tegenwoordig populaire pasteltinten en voor het oog rustig opgezette homepages³. We komen eerder in aanraking met design dan met kunst. Design is overal, design in functioneel en daarom zijn de trends duidelijker aan te tonen. Ze moet een groter publiek aanspreken. Hoe zit dat dan binnen de kunst?

Om dat te onderzoeken, moeten we eerst definiëren, wat is kunst? Kunst is net zoals design overal, een stip op de stoep kan al kunst zijn, maar wellicht loopt het grote publiek er nietsvermoedend langs. Net al graffiti, een hele kunst om het te maken, maar is het kunst? Het valt wel op, als het mooi is, of juist heel lelijk. De blik van de kijker blijft er net iets langer op hangen, wanneer het voorwerp het oog behaagd, of als het de kijken juist niet behaagd. Als er dan wordt gevraagd naar de mening van de kijker, kan hij daar echter vanuit verschillende oogpunten op antwoorden. Hij kan kijken naar wat de maker heeft afgebeeld, hij kan kijken naar wat de maker ermee heeft bedoeld en hij kan kijken naar op welke manier de maker het heeft afgebeeld.

Op welke manier iemand naar een kunstwerk kijkt, is erg persoonlijk en hangt af van de achtergrond en kennis van de kijker. En dan hebben we het nog niet over de allereerste indruk van de kijker, die vaak vluchtig en ondoordacht is, de indruk van de ‘ongeschoolde’ kijker. Deze zal daarom met zijn eerste impuls reageren met de indruk dat hij het ‘mooi’ vind, of ‘niet mooi’. Deze beoordeling is echter ondoordacht en misschien niet wat de kunstenaar heeft bedoeld met het kunstwerk. Het gaat daarom om de indruk die een kunstwerk achterlaat en niet de manier waarop de kijker het kunstwerk beschrijft.

Of de kijker een kunstwerk mooi vind, hangt daarom van vele verschillende facetten af. Maar één ding is belangrijk: heeft het kunstwerk een indruk achter gelaten? Of het mooi is, is bijzaak.

De kunst van schoonheid
kunst de; v -en 1 verkregen vaardigheid in het een of ander: de ~ vh koken 2 het vermogen om schoonheid te scheppen en esthetisch genot op te wekken 3 kunstwerken 4 vaardigheid, handigheid: dat is geen ~ is eenvoudig; een koud ~je iets gemakkelijks 5 rare streek; frats

De belangrijkste omschrijving hieruit is naar mijn mening het vermogen om schoonheid te scheppen en esthetisch genot op te wekken, maar ook een die weer de meeste vragen opwekt. Voor het scheppen van schoonheid zul je als schepper eerst moeten weten wat schoonheid is voordat je het kan gaan scheppen. Hiervoor moet je diep in de esthetica (schoonheidsleer) duiken. In de tweede helft van de 19^e eeuw was er een stroming die zich exclusief richtte op het vervaardigen van ‘mooie’ kunst, namelijk het Estheticisme. Deze stroming stelde sfeer, uitstraling en schoonheid hoger dan vertelling, betekenis en context waardoor het kunstwerk zelf het belangrijkste werd, los van alle sociale, politieke, religieuze of morele context.

De twee uitgesproken vertegenwoordigers van het estheticisme waren de Amerikaanse schilder James McNeill Whistler (1834 – 1903) en Oscar Wilde (1864 – 1900). Voor Wilde was ware schoonheid zonder doel: kunst kan niet immoreel zijn en “het leven imiteert de kunst”. Als we dan gaan kijken naar schilderijen van Whistler is een opvallend gegeven dat hij bij zijn landschappen grote vlakken met rustige kleurstellingen heeft gebruikt. Vloeiende lijnen en kleurovergangen brengen rust in zijn composities. Bij het weergeven van personen in zijn schilderijen worden deze zo opgesteld dat zij niet buiten het kader van het schilderij vallen en grote zwarte kleding trekt de aandacht naar de belangrijkste gedeeltes. De onderwerpen van zijn schilderijen zijn er ook die van (letterlijke) rust, zoals zitten, lezen en slapen.

Maar het Estheticisme was ook een stroming waar veel satirisch commentaar op werd geleverd. Er werd gezegd dat er kunst werd gemaakt, om maar kunst te maken. Het publiek zag de waarde van de vakkundigheid waarmee kunst werd gemaakt niet en andere kunstenaars zagen het waarschijnlijk als een bedreiging. Want er werden veel regels gesteld aan het maken van kunst.

In 1960 lijkt dat op het hoogtepunt wanneer in de conceptuele kunst niet de uitvoering meer belangrijk lijkt, maar wanneer de nadruk ligt op het idee achter het kunstwerk. Voorheen werden er kunstwerken geplaatst in musea en werd er op die manier tegen de bezoeker gezegd; ‘dit is kunst’. De conceptuele kunst wilde de aard van de kunst ter discussie en was een tegenreactie op kunst als handelsartikel. Er kon bakken met geld verdient worden als iets als kunst was bestempeld, ook al was het maar een blik wat zegt poep te bevatten van de kunstenaar. Tegenwoordig is die scheidingslijn strakker door functionele kunst te bestempelen als ‘design’.

In hedendaagse kunst lijkt het erop dat kunstenaars het moeilijk vinden om origineel te blijven. Veel is al gedaan en er wordt terug gegrepen naar eerdere ‘triomfen’. De angst bestaat dat de hang naar sterrendom bij kunstenaars groter gaat worden dan het creëren van nieuwe mogelijkheden. Wellicht moet er eerst een soort Beeldenstorm ontstaan voordat er een nieuwe stroming kan worden ontstaan. Maar wie weet zijn we daar al mee bezig door de opkomst van fotografie, video en digitale middelen in de kunst. Met deze kunstvorm zijn we in staat de werkelijkheid weer te geven op een manier die zo gedetailleerd is dat het hyperrealisme is ontstaan. En met de mogelijkheid om 3D beelden op 2D oppervlakten te creëren wordt de scheidingslijn tussen kunst en de werkelijkheid steeds vager. Want het scheppen van kunst, is eigenlijk het scheppen van een nieuwe wereld.

De regels van de kunst
Bij het scheppen van kunst zijn er altijd dingen waar de kunstenaar eerst over na moet denken. Namelijk onder andere onderwerp, perspectief, kadrering en ordening. Als een kunstwerk een ‘mooi’ onderwerp heeft, wordt het kunstwerk zelf al sneller bestempeld als mooi. Men kijkt nou eenmaal liever naar een ‘mooi’ gezicht dan naar een ‘lelijk’ gezicht en dat wordt gebaseerd op onze eerste indruk, ofwel onze oerinstincten. Als iemand er aantrekkelijk uit ziet toont dat aan dat zijn of haar genen gezond en goed zijn, kortom dat hij of zij genetisch een goede partner is en daar gaat onze voorkeur naar uit.

Er zijn enkele duidelijke karakteristieken in een gezicht die sterk de voorkeur krijgen. Namelijk de kleur van de huid, de huidtextuur, de grootte en de vorm. In de vorm van het gezicht zijn twee dingen daarbij belangrijk: harmonie en symmetrie. Onderzoek heeft aangetoond dat babies langer naar een symmetrisch gezicht kijken dan een asymmetrisch gezicht. De voorkeur gaat dus naar symmetrie.

Alles in de natuur is symmetrisch, alles is terug te brengen naar de zogenaamde ‘Gulden Snede’. Dit getal is ongeveer 0,618. Als iets een ratio heeft van 1 staat tot 1,618 wordt dat als mooi beschouwd. Deze verhouding kun je gebruiken om zogenaamde gouden figuren te maken. Het volgende masker is gemaakt door Dr. Marquardt. Deze is geheel opgebouwd uit die zogenaamde gouden figuren. Hij denkt dat wij een soort voorbeeldgezicht in onze hersenen hebben waaraan we een menselijk gezicht kunnen toetsen.

Of iets symmetrisch is heeft te maken met de ordening van objecten. In het voorbeeld van het gouden masker is het de ordening van de ogen ten opzichte van de neus, ogen, oren en de mond. Alles heeft zijn eigen ruimte en is in balans met zijn omgeving. Er is orde. Overal is ordening en overal wordt patronen gevormd. Iemand kan zo chaotisch zijn en alsnog vormt hij structuren en patronen, ookal is het maar in het doen van zijn dagelijkse dingen. Ordening brengt rust voor de mens. Of als het bewust is nagestreefd door de maker; onrust. Dit wordt de compositie van het kunstwerk genoemd. Wellicht dat we een kunstwerk waarin binnen het kader de objecten ten opzichte van elkaar goed zijn geordend, als mooier ervaren dan wanneer ze lukraak ergens geplaatst lijken.

Dan komen we bij het kader van het kunstwerk en daarbij het perspectief van de kijker. Met het kiezen van het juiste perspectief kan de kijker worden beïnvloed, want tweedimensionale beelden kunnen overal op worden aangebracht. Moet de kijker moeite doen om het kunstwerk te bekijken? Dan zal het kunstwerk meteen een indruk moeten achterlaten, want de kijker zal er minder lang letterlijk bij stil staan. Het juiste kader zal daarbij moeten worden gekozen. Groot of klein, binnen het kader gebeurt het. Het afgebeelde staat dan in een aparte ruimte, met een geheel eigen schaalverdeling en de kijker heeft geen moeite met het afgebeelde als reproductie van de werkelijkheid te beschouwen.

Maar perspectief heeft ook te maken met de kennis van de kijker en de culturele context. Wat zijn de huidige schoonheidsidealen en wat wordt geaccepteerd? Schilder een berg aan de linkerkant van een schilderij en men zal het ervaren alsof hij net van de berg af komt, terwijl iemand in Japan, die van rechts naar links lezen, het zal ervaren alsof hij de berg moet gaan beklimmen. Dit alles beïnvloed onze blik op kunst en daarbij onze blik op schoonheid.

Of iets als mooi wordt bestempeld ligt dus ook erg aan de tijd waarin wordt geleefd. Stromingen binnen de kunst wisselen elkaar af en volgen elkaar op, soms als logisch oorzaak en gevolg. Maar de stromingen worden iedere keer achteraf bepaald. Wanneer eindigt een bepaalde stoom? Zijn deze stromen te voorspellen? Een ding is altijd duidelijk geweest: kunst is een weerspiegeling van de werkelijkheid. Een letterlijke weerspiegeling op het choquerende af, of zoals we de werkelijkheid graag zouden willen zien, als uiting van onze fantasie. En hoe we die weerspiegeling uiten, hangt af van de vaardigheden, ervaringen en kennis die we als kunstenaar hebben verworven.

Hedendaagse schoonheid
Kunst en kennis zijn er tegenwoordig in geslaagd om met de komst van de fotografie en film om de werkelijkheid tot in detail weer te geven. Kaders worden weggelaten om meer impact te hebben op de kijker zodat deze als het ware zijn lichaam even kan achterlaten om geheel op te gaan in het beeld. Op deze manier is de indruk die een kunstwerk achterlaat het aller grootst. Of het mooi is, is een andere vraag.

‘Perfecte schoonheid’ is echter niet iets wat een kunstenaar nastreeft. Kijk maar naar het estheticisme dat werd afgekraakt om het maken van kunst om het maken van kunst, het gekunstelde kunstwerk. Soms willen we verrast worden, of geconfronteerd worden met iets lelijks. Als het maar een indruk achter laat.

Want of we iets mooi vinden blijft een kwestie van smaak. Het is persoonlijk en subjectief, altijd gebaseerd op de beleving van het kunstwerk. Men kan zeggen “hij heeft geen smaak” als de “smaken verschillen”, maar hiermee voelt men zich persoonlijk aangevallen. Als er regels worden gesteld aan smaak, kunnen die gevoelens niet meer gekwetst worden en kan er enkel nog worden gezegd; “Dat is geen kunst”, maar hiermee wordt een paradox gevormd. Want een kunst is volgens het woordenboek ook een vaardigheid, of dat nou tekenen, schilderen, muziek maken of het verwoorden van gedachtes is. Op die manier is alles kunst en met kunst proberen we anderen te raken, een indruk achter te laten en dit proberen we altijd zo mooi mogelijk te doen.

 door Eline van Hooff

Bij het zitten achter mijn laptop zit ik vaak te wachten. Zuchtend en steunend wacht ik tot er weer een nieuw programma is opgestart zodat ik verder kan werken aan mijn opdracht. Ik ben niet de enige die zo klaagt over de traagheid van mijn laptop, mijn klasgenoot naast mij kijkt me ook verveeld aan. Of komt dat misschien doordat de leerkracht die voor de klas staat inhoudelijk niets nieuws te vertellen heeft?

Waarom de leerkracht niets nieuws te vertellen heeft is de reden waarom mijn laptop zo traag is. Ik heb namelijk mijn internetbrowser open staan met vijf verschillende pagina’s, waaronder mijn mail, het laatste nieuws en een blog die ik volg, de powerpoint presentatie van de leerkracht , Tweetdeck om mijn social media bij te houden en te kunnen reageren op anderen in de klas die de leerkracht net zo interessant vinden, en een worddocument om mijn volgende vak bij te werken. Tussendoor pik ik de belangrijkste dingen op die de leerkracht te vertellen heeft om op te schrijven voor de volgende les. Het verbaast me soms dat het lijkt dat ik alles goed kan houden, maar is het wel effectief en mis ik geen dingen? Ben ik geen tijd aan het verdoen door zoveel mogelijk tegelijk te doen?

Gebruik je bandbreedte
Heel veel tegelijk doen, ook wel het populaire “Multi-tasken”, is een veelvuldig onderzocht onderwerp. Dit komt voornamelijk omdat het in een slecht daglicht komt te staan in het nieuws. Je hoeft maar te zoeken in het nieuws naar een auto-ongeluk en vaak lees je als reden dat de automobilist aan het smsen of bellen was. Desondanks blijven mensen dingen combineren en tegelijk doen. Multi-tasken.

Volgens Hoogleraar Cognitieve Modelling Prof. dr. Niels Taatgen heeft de mens “een aangeboren neiging om op zoek te gaan naar prikkels, om onze gehele mentale bandbreedte te gebruiken. Die neiging laat zich niet onderdrukken.” Taken die bekend zijn en al vaak gedaan zijn, gaan zogenaamd al snel ‘automatisch’ en is er dus ruimte voor het brein om tegelijkertijd iets anders te doen. Koken en autorijden zijn twee bekende voorbeelden van Multi-tasken. Het zijn taken die zijn opgebouwd uit verschillende handelingen tegelijk. Lopen en praten wordt eigenlijk ook gerekend tot Multi-tasken. Deze twee taken gaan zo makkelijk samen, omdat ze twee verschillende hersendelen aanspreken.  Worden de handelingen complexer, oftewel spreken er taken dezelfde hersendelen aan, dan wordt het Multi-tasken bemoeilijkt en treedt er een soort overbelasting op in de hersenen.

De term Multi-tasken is echter ouder dan het fenomeen van praten en lopen tegelijk. De term is afkomstig uit de computerwereld, waarmee wordt bedoeld dat er verschillende computerprogramma’s tegelijkertijd actief zijn en gebruik maken van dezelfde processor. Als er wordt gesproken over Multi-tasken, spreken we daarom over handelingen waarbij een elektronisch apparaat betrokken is. Deze apparaten gaan steeds meer deel uitmaken van ons dagelijks leven en handelingen overnemen. Onderzoek van de Kaiser Family Foundation wees uit dat jongeren constant overschakelen tussen media of verschillende media gewoon combineren. Ze doen aan media-multitasking.

Schakeltijd
Uit biologisch principe is Multi-tasken een manier om tijd te winnen, maar de laatste tijd wordt er steeds meer de vraag gesteld of het wel zo effectief is als er wordt gedacht. Uit hetzelfde onderzoek van de Kaiser Family Foundation blijkt dat de hersenen van de gemiddelde persoon ongeveer vijftien minuten nodig hebben om van de ene taak naar de andere over te schakelen. Bij het switchen tussen taken moeten de hersenen twee belangrijke processen uitvoeren: goal shifting en rule activation. Bij goal shifting zeggen de hersenen “Ik wil nu taak X doen in plaats van taak Y”, bij rule activation schakelt het brein de regels voor taak Y uit om die van taak X te activeren. Het is dat laatste proces dat veel tijd inneemt, vooral als er veelvuldig wordt geswitched tussen taken.

Vijftien minuten om over te schakelen naar een andere taak klinkt erg lang als je zelf gaat kijken hoe vaak je van handeling switcht. Binnen een minuut kun je tegenwoordig al je mail hebben gecheckt, gereageerd hebben op een facebook bericht en een blogpost gelezen hebben. Maar hebben we dan alle informatie die ons is aangeboden in die ene minuut in ons opgenomen.

Een onderzoek uit 1935 toont aan dat de hersenen een vertraging kennen bij het verwerken van informatie. De reactietijd werd getest door het printen van de naam van een kleur in een andere kleur dan de naam van de kleur. Het bleek dat de reactie veel trager is als de kleur niet overeenstemt met de inhoud van het woord, dan wanneer hij wel onvereenstemt. Dat effect werd het “Stroop effect” genoemd, vernoemd naar John Ridley Stroop die het artikel genaamd “Studies of interference in serial verbal reactions“ in 1935 publiceerde in Engeland. Zo’n filtertaak wordt ook gebruikt om de executieve functies van de brein te testen. De executieve functies van de brein zijn lastig eenduidig te definiëren, omdat het verschillende deelfuncties van de omvatten van de hogere controlefuncties van de hersenen. Specifiek krijg iemand bij zo’n filtertaak in hoog tempo en in willekeurige volgorde twee soorten signalen aangeboden en wordt gevraagd te letten op een van beide signalen, en te reageren als hierin een fysieke verandering voordoet. Het andere signaal moet worden genegeerd.

Aandacht
Het selectief richten op maar één signaal en het andere signaal negeren is het cognitieve proces dat aandacht heet. Aandacht wordt soms ook opgevat als het toekennen van verwerkingscapaciteit. Het is verwant aan begrippen als: alertheid, concentratie en selectief verwerken van informatie. Aandacht kan verslappen in een toestand van slaperigheid, of als men door iets anders wordt afgeleid. Er zijn verschillende soorten vormen van aandacht, waaronder actieve en passieve aandacht en aandacht voor kortere of langere tijd op een detail richten.

Er bestaat een onderscheid tussen actieve en passieve aandacht. Bij actieve aandacht (top-down) wordt bepaald of de aandacht ‘van binnen uit’ komt, of het door de individu zelf wordt gestuurd om zijn doelen te bereiken. Met passieve aandacht (bottom-up) wordt de aandacht van de individu getrokken door externe stimuli en dan wordt de ‘Saliency Map’ van toepassing. Een ‘Saliency Map’ is een model uit de neurobiologie en psychologie dat beschrijft hoe opvallende details uit de visuele omgeving in de hersenen met voorrang worden behandeld. Opvallendheid kan betrekking hebben op afwijking van vorm, oriëntatie, kleur of beweging van objecten ten opzichte van hun omgeving.

Aandacht kan voor korte of langere tijd op een specifiek detail of aspect van de omgeving zijn gericht, zoals een kleur, bepaald geluid, specifiek persoon, stemgeluid etc. Dit noemt men ook wel gerichte aandacht (focused attention). Bijvoorbeeld: het voeren van een gesprek met een persoon in een drukke omgeving. Hij kan echter ook gericht zijn op meerdere aspecten tegelijk. Dit heet verdeelde aandacht (divided attention). Voorbeelden zijn een piloot die tijdens een vlucht moet letten op verschillende zaken zoals de radio, de visuele omgeving, het bedienen van apparatuur. In het laatste geval moet de aandacht snel omschakelen van de ene bron naar een andere.

Filters
Het gebruik van deze en meerdere soorten van aandacht kan gebruikt worden als filter, dit noemen we selectieve aandacht. Deze filtertheorie die oorspronkelijk bedacht is door de engelse psycholoog Donald Boardbent veronderstelt dat een mechanisme in de hersenen in een vroeg stadium relevante informatie scheidt van niet relevante informatie. Alleen de relevante informatie wordt verder verwerkt en bewust ervaren.  Echter kunnen saillante gebeurtenissen (van de Saliency Map) toch ineens onze aandacht trekken. Dit wordt intrusie genoemd en berust mogelijk op een oud evolutionair mechanisme, namelijk dat de mens zich terwijl hij zijn volledige aandacht bij een taak houdt, zich bewust moet zijn van de gevaren om zich heen. In tegenstelling tot theorieën die stellen dat aandacht berust op een mechanisme in de hersenen dat relevant prikkels versterkt, ging de filtertheorie uit van het principe dat aandacht de niet relevante prikkels onderdrukt.

Aandacht kan ook gezien worden als een proces van selectie. Men spreekt ook wel van gerichte aandacht. De wereld die ons omringt, bevat namelijk vaak zóveel informatie dat wij niet in staat zijn dit allemaal tegelijk te verwerken. Selectie is nu het proces waardoor bepaalde gebeurtenissen of prikkels uit de omgeving met voorrang door de hersenen worden behandeld. In een beroemd experiment van Cherry werd er een experiment gedaan met geluidsprikkels in plaats van met kleuren zoals in de test van het Stroop-effect. De proefpersoon kreeg in ieder oor een andere zin aangeboden en werd gevraagd om enkel de zin van één oor te herhalen. Na de test bleek dat de proefpersonen zich geen details meer wisten te noemen van de zinnen die aangeboden werden in het oor dat ze moesten negeren. Blijkbaar was alleen de geattendeerde informatie geselecteerd: dat wil zeggen tot het geheugen doorgedrongen.

Conclusie
Mijn conclusie is dat de hoeveelheid opgenomen gedeelte informatie in het menselijk brein achteruit gaat door de verschillende mogelijkheden te Multi-tasken via media, in vergelijking met de informatieverwerking zonder Multi-tasken via media.

Bij Multi-tasken moeten we onze aandacht verdelen tussen verschillende handelingen. Het is van belang dat de handelingen die we tegelijk doen niet hetzelfde hersendeel aanspreken om zo een overbelasting te voorkomen. Echter Multi-tasken we tegenwoordig niet, maar switchen tussen verschillende taken. Op die manier spreken we niet hetzelfde hersendeel tegelijk aan, maar wisselen de aandacht tussen de twee taken af, we switchen.

Door dat switchen tussen taken wordt er betwijfeld of de term Multi-tasken wel de goede benaming is. Switch-tasken zou beter passen, of zelfs media-multi-tasken. De term Multi-tasken is tegenwoordig echter zo verweven met onze algemene kennis dat het (het spreekwoordelijke) “spijkers op laag water zoeken” is om het anders te gaan noemen. Ook komt de term Multi-tasken eigenlijk uit de computerwereld en slaat het op het hanteren van verschillende elektronische apparaten tegelijk (of binnen dat apparaat verschillende handelingen). Zoals we Multi-tasken kennen, is het tegenwoordig onmogelijk te doen zonder media.

Onderzoek toonde aan dat het compleet switchen naar een andere taak in het totaal vijftien minuten kost. De complexiteit van de taken bepaalt echter de werkelijke schakeltijd tussen de twee taken. Als het complexe taken zijn waar we veel aandacht voor nodig hebben, geeft aan dat alle informatie die we hebben opgenomen in die vijftien minuten niet in zijn geheel in ons is opgenomen. We hebben in die vijftien minuten, gebaseerd op de saliency map wat belangrijk genoeg is om in ons op te nemen en onze staat van aandacht bepaald welke informatie daarvan echt wordt opgenomen in ons brein. Zijn we vermoeider of gestressed, is het moeilijker onze aandacht ergens bij te houden.

Onderzoek in De Psycholoog (vakblad voor psychologen verbonden aan het NIP) toont aan dat mensen die veelvuldig Multi-tasken het moeilijker hebben bij het negeren van irrelevante informatie bij het schakelen tussen verschillende taken dan niet-Multi-taskers. Dit lijkt het tegenovergestelde van wat we dachten. Waarschijnlijk is de selectieve aandacht van de Multi-taskers verslechterd door het steeds switchen tussen taken. Het snel afgeleid zijn maakt onze informatieverwerking tegelijkertijd ondieper en daardoor zal de hoeveelheid informatie die we kunnen reproduceren verminderen.

door Eline van Hooff